Cleanroom คืออะไร ?

Share on facebook
Share on google
Share on twitter
Share on linkedin

"The Best Cleanroom Thailand is CAPT"

Cleanroom คลีนรูม

Cleanroom คืออะไร?

ห้องคลีนรูม (Cleanroom) ถูกเรียกอีกชื่อหนึ่งว่า  “ห้องปลอดเชื้อ” หรือ “ห้องสะอาด” หมายถึง ห้องสะอาดที่มีการควบคุมปริมาณอนุภาค ฝุ่นละอองและสิ่งปนเปื้อนต่างๆ ให้มีไม่เกินระดับที่กำหนดไว้ นอกจากนั้นยังรวมไปถึงการควบคุมปัจจัยเสริมต่างๆ ได้แก่ คุณลักษณะและความเร็วของลม อุณหภูมิ แรงดัน และระดับความชื้นสัมพัทธ์ภายในระบบ Cleanroom อีกด้วย

รับเหมาคลีนรูม

  Cleanroom

คุณลักษณะของห้องคลีนรูม

       คลีนรูม(Cleanroomหรือที่มักเรียกกันว่า “ห้องปลอดเชื้อ”  หมายถึง ห้องสะอาดที่มีการควบคุมปริมาณอนุภาค ฝุ่นละอองและสิ่งปนเปื้อนต่างๆให้มีไม่เกินระดับที่กำหนดไว้ นอกจากนั้นยังรวมไปถึงการควบคุมปัจจัยเสริมต่างๆ ได้แก่ คุณลักษณะและความเร็วของลม อุณหภูมิ แรงดัน และระดับความชื้นสัมพัทธ์ภายในห้องอีกด้วย

ปัจจุบันเทคโนโลยีการผลิตมีการพัฒนาและก้าวหน้าไปมาก มีการนำเทคโนโลยีขั้นสูง (High Technology Cleanroom) มาใช้ในอุตสาหกรรมต่างๆ มากขึ้น ซึ่งจำเป็นต้องใช้สภาวะแวดล้อมที่สะอาด  ในกระบวนการผลิต เพื่อให้ผลิตภัณฑ์ที่ได้มีคุณภาพดี อุตสาหกรรมที่เกี่ยวข้องกับ Cleanroom ได้แก่ อุตสาหกรรมยา อุตสาหกรรมด้านเทคโนโลยีชีวภาพ ตลอดจนถึงอุตสาหกรรมอิเลคโทรนิคส์  และอุตสาหกรรมที่เกี่ยวข้องกับเครื่องจักรกลที่มีความละเอียดในการทำงานสูง เป็นต้น

       Cleanroom หรือ ห้องสะอาด ถูกนำมาใช้ครั้งแรกในปี คศ. 1961 โดย Willis  Whitfield  Cleanroom หมายถึง ห้องที่มีการปิดมิดชิด มีการควบคุมมลสารในอากาศให้น้อยที่สุด  เพื่อให้มีความสะอาดเป็นไปตามระดับมาตรฐานความสะอาด และมีการควบคุมสภาวะแวดล้อม เช่น  อุณหภูมิ ความชื้น และความแตกต่างของความดันตามที่ต้องการ

โดยทั่วไปมลสารหรืออนุภาคในอากาศ ประกอบไปด้วยอนุภาคที่มีชีวิต (เชื้อจุลชีพต่างๆ) และอนุภาคที่ไม่มีชีวิต (ผง ฝุ่น) ห้องสะอาดทางชีววิทยา อุตสาหกรรมยาหรือโรงพยาบาล จะเน้นการ  ควบคุมหรือป้องกันพวกเชื้อจุลชีพ ส่วนห้องสะอาดสำหรับอุตสาหกรรมอิเลคโทรนิคส์ที่ต้องการความ  สะอาดมาก จะเน้นการควบคุมทั้งอนุภาคที่มีชีวิตและอนุภาคที่ไม่มีชีวิต เครื่องมือสำคัญในการ  ควบคุมปริมาณอนุภาคใน Clean Room คือ แผ่นกรองอากาศชนิด HEPA (High Efficiency  Particulate Air) ซึ่งสามารถกรองอนุภาคที่มีขนาด 0.3 ไมครอนได้มีประสิทธิภาพถึง 99.97%

รับเหมาคลีนรูม 

ทำไมต้องมีห้องคลีนรูม

ความต้องการของห้องปลอดเชื้อ (ห้องคลีนรูม, ห้องสะอาด) เกิดจากปัญหาของสิ่งปนเปื้อน อนุภาคขนาดเล็กและฝุ่นละอองต่างๆ ที่มาจาก ผู้ปฏิบัติงาน เครื่องจักร กระบวนการผลิตรวมทั้งอากาศภายนอก สิ่งเหล่านี้สามารถสร้างปัญหาให้กับผลิตภัณฑ์หรืองานที่กำลังทำอยู่ ส่งผลให้งานที่ได้ขาดประสิทธิภาพขอบข่ายของการใช้งานห้องปลอดเชื้อ (คลีนรูม, ห้องสะอาด) มีมากมายตั้งแต่ภายโรงพยาบาล ห้องปฏิบัติการ โรงงานอุตสาหกรรมอาหารและยา รวมไปถึงโรงงานผลิตอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ ดังนี้

IndustryProduct
ElectronicsComputers, TV-tubes, flat screens
SemiconductorProduction of integrated circuits
MicromechanicsGyroscopes, compact disc players, bearings
OpticsLenses, photographic film, laser equipment
BiotechnologyAntibiotic production, genetic engineering
PharmacySterile pharmaceuticals, sterile disposables
Medical DevicesHeart Valves, cardiac by-pass systems
Food and DrinkBrewery production, unsterilized food and drink
AerospaceManufacturing and assembling of aerospace electronics

 

การกำหนดคุณสมบัติที่จำเพาะของ Cleanroom

รับเหมาก่อคลีนรูม
 
  1. อุณหภูมิที่เหมาะสม กำหนดตามความต้องการของกระบวนการผลิต หรือหากไม่มี  ความสำคัญทางด้านการผลิต มักกำหนดให้อยู่ในช่วง 72 oF (22.2 oC) ± 0.25 oF (0.14 oC)
  2. ความชื้นสัมพัทธ์ที่เหมาะสม ขึ้นกับลักษณะงาน กระบวนการผลิต หรือชนิดผลิตภัณฑ์  ในบางกรณีหากความชื้นสูงไป อาจทำให้ชิ้นส่วนของผลิตภัณฑ์เกิดสนิมได้ หรือผลิตภัณฑ์ / สาร  บางชนิดที่สามารถดูดความชื้นได้ง่าย ซึ่งส่งผลให้ผลิตภัณฑ์มีคุณสมบัติหรือคุณภาพเปลี่ยนไป ในทาง  ตรงข้าม หากความชื้นสัมพัทธ์ต่ำไป จะเกิดประจุไฟฟ้า ที่วัสดุหรือชิ้นส่วน ทำให้เกิดปัญหาอนุภาค  ดูดติดกันได้ หากไม่มีข้อกำหนดเฉพาะ โดยทั่วไปกำหนดให้มีความชื้นประมาณ 50 ± 10 %
  3. ความดัน ควรรักษาความดันในห้องสะอาดให้เป็นบวกเสมอ (positive pressure) มีทางเข้าออกที่ปิดมิดชิด และมีพัดลมเป่า (air shower) เพื่อดันลมออกไปป้องกันมิให้อนุภาคเข้า  มาปนเปื้อนในห้อง ทั้งนี้ ห้องที่มีระดับความสะอาดต่างกัน ให้มีความดันต่างกันอย่างน้อย 0.05 นิ้วน้ำ
  4. แสงสว่าง หากไม่มีการกำหนดพิเศษให้ใช้แสงสว่าง 1,080 – 1,620 lux
  5. ระดับเสียง ตามข้อกำหนดของการใช้งาน
 

ชนิดของ Clean Room แบ่งตามลักษณะการไหลของอากาศ

 
  1. Conventional Cleanroom การไหลของอากาศเหมือนกับระบบปรับอากาศที่ใช้  ทั่วไป แต่ใช้ HEPA filter และจำนวนครั้งของการเปลี่ยนอากาศมากกว่า เพื่อลดความสกปรกในห้อง  ห้องสะอาดแบบนี้จะมีระดับความสะอาดประมาณ Class 1,000 – 10,000
  2. Horizontal Larminar Cleanroom ลมที่ความเร็วคงที่จะไหลผ่าน HEPA filter ที่ติดตั้งเต็มพื้นที่ผนังห้องด้านหนึ่ง ผ่านเข้าสู่ห้องสะอาดแล้วถูกดูดกลับขึ้นด้านบนเพดาน กลับไปสู่  เครื่องเป่าลม ห้องชนิดนี้จะมีระดับความสะอาดประมาณ Class 100 นิยมใช้ในอุตสาหกรรม  อิเลคโทรนิคส์ ห้องปฏิบัติการทางชีววิทยา เป็นต้น
  3. Vertical Laminar Flow Cleanroom ห้องนี้จะติดตั้ง HEPA filter เต็มเพดาน โดยอากาศจะถูกส่งลงจากเพดานผ่าน HEPA filter ในแนวดิ่ง และลมจะกลับผ่านพื้นที่ทำให้โปร่ง  แล้วกลับสู่เครื่องเป่าลมเย็น มีระดับความสะอาดประมาณ Class 100 ในทางปฏิบัติเหมาะสำหรับ  อุตสาหกรรมอิเลคโทรนิคส์

การจัดแบ่ง Class ของ Cleanroom

 
  1. Class 100 หมายถึง ห้องที่มีอนุภาคขนาด 0.5 ไมครอนหรือใหญ่กว่า ไม่เกิน 100 อนุภาคต่ออากาศหนึ่งลูกบาศก์ฟุต
  2. Class 1,000 หมายถึง ห้องที่มีอนุภาคขนาด 0.5 ไมครอนหรือใหญ่กว่า ไม่เกิน 1,000 อนุภาคต่ออากาศหนึ่งลูกบาศก์ฟุต
  3. Class 10,000 หมายถึง ห้องที่มีอนุภาคขนาด 0.5 ไมครอนหรือใหญ่กว่า ไม่เกิน 10,000 อนุภาคต่ออากาศหนึ่งลูกบาศก์ฟุต

ชนิดของ Clean Room แบ่งตามลักษณะการใช้งาน

 
  1. Industrial Cleanroom เป็นห้องสะอาดที่ใช้กับอุตสาหกรรมการผลิตอุปกรณ์  อิเลคโทรนิคส์ Microchip อุตสาหกรรมการผลิตสี ฟิล์ม และสารเคมีต่าง ๆ
  2. Biological Cleanroom เป็นห้องสะอาดที่ใช้กับอุตสาหกรรมการผลิตยา ห้อง  ปฏิบัติการทางด้านชีววิทยา ห้องผ่าตัด เพื่อควบคุมปริมาณเชื้อแบคทีเรีย ความดันอากาศในห้องจะ  ต้องสูงกว่าความดันอากาศห้องข้างเคียง เพื่อป้องกันมิให้สิ่งสกปรกจากห้องข้างเคียงไหลเข้าสู่  ห้องสะอาด
  3. Biohazard Cleanroom เป็นห้องสะอาดที่ใช้กับห้องปฏิบัติการที่เกี่ยวข้องกับ  เชื้อโรคไวรัสหรือสารที่เป็นอันตรายต่อสุขภาพ โดยความดันอากาศในห้องจะต้องต่ำกว่าความดัน  อากาศห้องข้างเคียง เพื่อป้องกันการแพร่กระจายของเชื้อหรือสารที่เป็นอันตรายต่อสุขภาพออกไป  ปนเปื้อนสิ่งแวดล้อมภายนอก

วิธีการควบคุมเพื่อรักษามาตรฐานของ Cleanroom

 
  1. ป้องกันอนุภาคหรือสิ่งสกปรกเข้ามาในห้อง
    • ใช้ HEPA filter กรองอากาศที่เข้าสู่ห้อง
    • รักษาความดันในห้องให้สูงกว่าภายนอก (positive pressure)
    • ทำความสะอาดร่างกายโดยล้างตัวด้วยอากาศ (air washer) ก่อนเข้าห้อง
  2. ป้องกันการก่อให้เกิดสิ่งสกปรกขึ้น
    • สวมชุดพิเศษสำหรับคนงานทุกคน
    • การทำงานต้องเคลื่อนไหวอย่างเชื่องช้า
    • วัสดุที่ใช้ในห้อง ต้องไม่ก่อให้เกิดความสกปรกขึ้น
  3. ป้องกันการสะสมของฝุ่นผงตามผนัง
    • การทำความสะอาดห้องต้องเป็นไปตามมาตรฐานที่กำหนด
    • ผนังห้องต้องทำให้สะดวกต่อการทำความสะอาด ไม่สะสมฝุ่น
  4. การปล่อยทิ้งอนุภาคหรือสิ่งสกปรกออกไปภายนอกห้อง
    • ควรมีการหมุนเวียนอากาศบางส่วนออกสู่ภายนอก เพื่อลดสิ่งสกปรกที่เกิดขึ้น
    • ควรทำที่ป้องกันมิดชิด หรือมีการดูดอากาศทิ้งเป็นจุดๆ ณ บริเวณที่มีอนุภาคซึ่งจะก่อให้เกิดความสกปรก

About Me

ผู้นําด้านห้องสะอาด ออกแบบระบบปรับอากาศ ระบายอากาศ พร้อมช่วยแก้ปัญหา ต่างในวงการ HVAC เพื่อยกระดับคุณภาพระบบปรับอากาศ ระบายอากาศไปด้วยกัน อาทิ เช่น ออกแบบงานระบบปรับอากาศ ระบายอากาศ แอร์โรงงาน แอร์ห้างสรรพสินค้า แอร์สํานักงาน แอร์โรงแรม  แอร์โรงพยาบาล แอร์คอนโด โชว์รูมสินค้า คลีนรูม 

Recent Posts

Follow Us

Weekly Tutorial

Sign up for our Newsletter

เราภูมิใจที่ได้เป็นส่วนหนึ่งในการช่วยเหลือและเป็นที่ปรึกษาให้กับทุกท่านพร้อมมอบประสบการณ์จากการอุทิศตนเพื่อสร้างคลีนรูมเกือบ 30 ปีหวังว่าทุกท่านจะสามารถสร้างได้ตามที่ลูกค้าคาคหวัง ยินดีเป็นที่ปรึกษาปราศจากค่าใช้จ่ายใดทั้งสิ้น